Sulawesi praktycznie

 

KIEDY JECHAĆ:

Sulawesi ma jeden z najbardziej skomplikowanych układów pór suchych i deszczowych wśród wysp Indonezji. Dla uproszczenia podam, że pora sucha trwa na północy wyspy od kwietnia do listopada, podobnie jest w rejonie Makassar. Nieco inaczej wygląda to na Wakatobi, gdzie najlepsza pogoda trafia się od sierpnia do grudnia. Ogólnie dla miejsc, o których pisałem najlepsze miesiące na wyjazd to okres wrzesień – listopad. Należy jedynie wziąć pod uwagę, że z racji niewielkiej odległości od równika i miejscowych anomalii nie ma gwarancji na żaden typ pogody.

WIZY I DOKUMENTY:

Oczywiście wymagany jest paszport z co najmniej 6cio miesięcznym terminem ważności. Od niedawna wlatując lub wpływając do Indonezji w wybranych punktach nie musimy kupować wiz. Punkty te to:

Lotniska:

1. Kuala Namu, Medan, Sumatra

2. Hang Nadim, Batam, Wyspy Riau

3. Soekarno Hatta, Dżakarta

4. Juanda, Surabaya, Jawa

5. Ngurah Rai, Denpasar, Bali

Porty morskie:

6. Sri Bintan Pura, wyspa Bintan, Wyspy Riau

7. Batam, wyspa Batam, Wyspy Riau

8. Sekupang, wyspa Batam, Wyspy Riau

9. Tanjung Uban, wyspa Bintan, Wyspy Riau

10. Citra Tri Tunas, wyspa Batam, Wyspy Riau

11. Marina Teluk Senimba, wyspa Batam, Wyspy Riau

12. Nongsa Terminal Bahari, wyspa Batam, Wyspy Riau

13.Tanjung Balai, wyspa Karimun, Wyspy Riau

Na wszystkich innych przejściach granicznych będzie wymagany zakup wizy za 35 USD. Opłaty wylotowe na lotniskach na chwilę obecną są zniesione, ale radzę upewnić się odnośnie stanu faktycznego już po przylocie.

WALUTA:

Walutą w Indonezji jest rupia (IDR). Jej aktualne kursy to:

1 USD = 13100 IDR

1 EUR = 15000 IDR

1 PLN = 3500 IDR Są to kursy bankowe, w kantorach zazwyczaj sytuacja jest mniej korzystna. Na lotnisku w Jakarcie i w centrum jest podobnie- waluta oscyluje około 11000 rupii za dolara, na lotnisku w Makassar było to 12000 rupii za dolara. Kurs w banku BNI to około 10800 rupii za dolara i sporo biurokracji do tego. Radzę uważać na kantory oferujące podejrzanie dobre kursy, można stać się ofiara oszustwa. Koniecznie liczcie walutę przy okienku i zwracajcie uwagę na działania obsługi.

Bankomaty są powszechne w miastach, w małych miejscowościach praktycznie niespotykane. Nie wszystkie obsługują nasze typy kart, niektóre tylko wybrane np. BRI wyłącznie Mastercard. Najlepiej korzystać z bankomatów ustawionych w oddziałach banków. Każda wypłata obarczona jest prowizją. Warto mieć kilka kart, na wypadek utraty jednej w wyniku awarii bankomatu.

PRZEWODNIKI I MAPY:

Dostępne są przewodniki Lonely Planet i Footprint. Korzystałem z tego pierwszego, ale rozdział poświęcony Sulawesi jest w nim delikatnie mówiąc nieprecyzyjny. Zalecam więc ostrożność i rozpytywanie na miejscu. Dobra mapa to „Sulawesi” niemieckiego wydawnictwa Reise.

BEZPIECZEŃSTWO:

Wyspa, podobnie jak cała Indonezja jest raczej bezpieczna jeśli idzie o zagrożenia przestępczością pospolitą. Należy uważać na kieszonkowców w dużych miastach. Stosunkowo niebezpieczny może być okresowo rejon Poso- w centralnej części Sulawesi- ze względu na wybuchające tam zamieszki na tle religijnym. Należy bezwzględnie stosować się wtedy do poleceń wojska i nie wjeżdżać w regiony, gdzie trwają operacje militarne. Stan dróg na Sulawesi powoduje zwiększenie ryzyka wypadku przy podróżowaniu, również piesi w miastach nie mają łatwego życia. Doradzam wzmożoną uwagę.

ZDROWIE:

Sulawesi znajduje się w strefie ograniczonego występowania malarii, regionalnie to zagrożenie jest wysokie. Jednym z takich rejonów jest właśnie Lore Lindu. Sam korzystałem z profilaktyki i przyjmowałem Malarone, decyzję jednak zostawiam Wam i oczywiście doradzam konsultację z lekarzem. Bezwzględnie należy stosować moskitiery nocą i repelenty. Mugga z wysoką (pow 30%, najlepiej ok 50%) zawartością DEET powinna się sprawdzić. Powszechnym zagrożeniem jest denga, a na nią nie ma szczepionki. Pomaga jedynie profilaktyka przeciw ugryzieniom komarów. Warto zaszczepić się na WZW A, WZW B, dur brzuszny, tężec, błonice i polio. Unikajmy spożywania wody z niepewnego źródła (lamblia i ameba), sałatek i surówek, lodów. Występują też pewne rzadsze choroby tropikalne, jak japońskie zapalenie mózgu, jednak przy krótkim pobycie ryzyko zarażenia jest ograniczone. Każdorazowo zalecam przed wyjazdem konsultację z lekarzem specjalistą chorób tropikalnych. Powyższe rady nie są udzielane przez medyka i nie należy traktować ich jako porady lekarskiej.

POCZTA, TELEFONY I INTERNET:

Na miejscu najlepiej zaopatrzyć się w lokalną kartę sim z internetem. Sam korzystałem z sieci SimPati, operatorem był Telkomsel. Na stronie www.telkomsel.com znajdziecie aktualne cenniki i ofertę. W terenach wiejskich i na praktycznie całym Wakatobi zasięg był wyjątkowo słaby, internet praktycznie nie działał. W niektórych miejscowościach znajdziecie kafejki internetowe, ale doradzam ostrożność w logowaniu się gdziekolwiek z publicznych komputerów. Są zawirusowane i bardzo wolne. Poczta działa w dużych miastach. Kartki pocztowe i widokówki są jednak trudno dostępne, najlepiej kupić je na lotniskach, np. w Makassar. Znaczek do Polski kosztuje 9000 IDR a kartki dochodzą średnio po miesiącu.

TRANSPORT:

Najlepszą i najszybszą metodą poruszania się po wyspie są samoloty, wszędzie gdzie dolatują warto z nich korzystać. Bilety dostaniemy nawet tuż przed wylotem w kasach lotniskowych. Przykładowe ceny podam w kosztorysie.

Statki są popularnym środkiem transportu na wyspy. Poziom bezpieczeństwa bywa jednak mizerny. Warto kupować bilety co najmniej na dzień przed wypłynięciem, później może ich zabraknąć. Podróżujemy zazwyczaj na wspólnym pokładzie, w ramach biletu dostajemy koję i skromny poczęstunek (ryż, herbata). Za bilet z Kendari do Wanci zapłaciłem 120 000 IDR, rejs z Wanci na Tomia kosztował mnie 40 000 IDR, a z Tomia do BauBau 60 000.

Na wyspie działa transport autobusowy. Tani, jednak szybkość busów jest niewielka. Prędkość na górskich drogach rzadko przekracza 20 km na godzinę. Autobusy są małe. Każdorazowo należy rozpytywać w miastach o dostępność biletów. Najlepsze autobusy jeżdżą z Makassar do Rantepao w Tana Toraja, to jednak typowo turystyczna trasa. Popularnymi środkami transportu są terenowe samochody zwane kijang, działające jako taksówki wieloosobowe. Ceny w nich są bardzo rozsądne, ale komfort niewielki, chyba że nie ma kompletu podróżnych. Zazwyczaj mieści się w nich ok 7-9 osób. Bemo to mały bus, zazwyczaj powolny i ciasny, dobry do podróży po miastach i najbliższych okolicach. W Makassar był dla mnie wręcz idealny. Becak z kolei to ryksza rowerowa, niezbyt szybki środek transportu miejskiego. Działają oczywiście standardowe taksówki, jednak cenę należy bezwzględnie negocjować przed zatrzaśnięciem drzwi. W Jakarcie działa korporacja Blue Bird i tą mogę z czystym sumieniem polecić. Uczciwi i korzystają z taksometru.

Na terenach wiejskich i w mniejszych miastach działa coś takiego jak ojek, czyli podwózka. Jest to najczęściej motocykl którego kierowcy chętnie dorobią. Standardowa cena to ok 3000 rupii za trasy do 5 km, 7000 – 9000 za dalsze.

NOCLEGI:

Bez problemu znajdziemy hotele i pensjonaty w różnych standardach i cenach. Dla przykładu pokój w pensjonacie bez klimatyzacji z wiatrakiem i toaleta indonezyjską kosztuje ok 60000 – 80000 IDR.

Prosty pokój z indonezyjską toaletą i klimatyzacją w tanim hotelu to koszt ok. 150000 IDR. Za nowoczesny pokój w hotelu Tune Makassar (europejska toaleta, klimatyzacja, super wygodne łóżko) zapłaciłem 300000 IDR, natomiast pokoje w droższych hotelach zaczynają się od 500000 IDR. Toaleta indonezyjska oczywiście nie ma muszli klozetowej 😉 i posiada mandi, czyli zbiornik z wodą zamiast prysznica. Ciepła woda nie jest powszechnym dobrem, ale przy temperaturach na zewnątrz to mały problem.

PRZYKŁADOWE CENY:

Przelot Praga – Jakarta liniami Turkish Airlines: 1657 zł w dwie strony (cena promocyjna)

Bilety lotnicze:

Jakarta – Makassar liniami Sriwijaya 570 000 IDR

Makassar – Kendari lin. Sriwijaya 197 000 IDR

BauBau – Makassar liniami WingsAir 120 000 IDR

Makassar – Palu liniami Lion Air 300 000 IDR

Przejazdy:

Palu – Wuasa: 25000 IDR

Makassar – Maros: 12000 IDR

Lotnisko Makassar do centrum transportem publicznym 10000 IDR

Standardowy ojek: 3000 IDR

Bemo: 2000 IDR

Posiłki:

Nasi goreng (smażony ryż z przyprawami) z ulicy – 6000 IDR

Mie goreng (makaron smażony) – 8000 IDR

Gado Gado (smażone warzywa z sosem sambal) – 12000 IDR

Satay (szaszłyki w przyprawach) – 15000 IDR

Bakso (zupa z ulicznego stoiska) – 5000 IDR

W restauracjach te same potrawy kosztują zazwyczaj dwa razy więcej.

Ryba świeżo złowiona z ryżem, warzywami i curry – 40000 IDR

Kalmary smażone – 30000 IDR za dwie sztuki

Pełny obiad w restauracji w Makassar ( Zupa z dyni, ryba w sosie sambal, kalmary w ziołach, ryż, deser – mix owocowy, dwa piwa Bintang) 180000 IDR

Woda w sklepie – 5000 IDR litr

Sok świeży z owoców w knajpie – 9000 IDR

Cola 0,5 l – 6000 IDR

Piwo Bintang butelka 0,6 l na Wakatobi – 40000 IDR

Piwo Bintang puszka 0,5 l w Makassar – 35000 IDR

filiżanka herbaty – 5000 IDR

Owoce na bazarze (trzeba się targować)

Ananas – 8000 IDR

Papaja duża 10000 IDR

kiść bananów ok 2 kg – 7000 IDR

rambutany ok kilograma – 12000 IDR

jedno mango – 3000 IDR

Widokówka – 10000 IDR

Litr paliwa – 5000-10000 IDR w zależności od miejsca.

T-shirt – 20000 IDR

Kg herbaty Bandung 25000 IDR

Arabica Toraja 1/2 kg – 100000 IDR

Kończąc tym małym podsumowaniem mam nadzieję, że moje wskazówki, porady czy też w końcu subiektywna opinia o tym wyjątkowym miejscu nakłoni niezdecydowanych do podróży. Sam mam nadzieję powrócić w przyszłości do Indonezji, ale już nie sam 🙂

W razie jakichkolwiek dodatkowych pytań- z pewnością wiele rzeczy tych mniej lub bardziej prozaicznych pominąłem- służę w miarę możliwości radą.