Indonezyjskie linie lotnicze – krótki przegląd.

Zdecydowałaś(-eś), że lecisz do Indonezji. Przed Tobą perspektywa przygody i egzotyki. Będziesz w miejscach, które niektórzy nazywają rajem. Zapewne przylecisz do Dżakarty lub któregoś dużego węzła lotniczego w sąsiednich krajach, a dalej… no właśnie! Najlepiej już przed podróżą zrobić rozpoznanie czym są:

Indonezyjskie linie lotnicze.

Indonezja to państwo wyspiarskie. Chcąc się swobodnie po niej przemieszczać musimy być gotowi na spotkanie z indonezyjską żeglugą i tamtejszymi liniami lotniczymi. Ta pierwsza to temat mało medialny pomimo, że statki są w fatalnym stanie technicznym i toną dosyć często. Natomiast linie lotnicze goszczą powszechnie na łamach pism i internetowych forach backpakerskich. Panuje powszechne przekonanie o dużym ryzyku podczas podróży lotniczych po Indonezji. Opinie takie są dodatkowo podsycane decyzjami Unii Europejskiej o umieszczeniu większości z nich na tzw „czarnej liście” linii lotniczych nie mogących latać do UE. Oczywiście prawda o tych liniach nie jest aż tak dramatyczna jak przedstawiają to media, na czele z portalami dla turystyki masowej. By jednak sprawę przedstawić uczciwie powiem na wstępie, że wypadki, nawet te najbardziej tragiczne w skutkach mogą się w tych linach zdarzać. Tak samo z resztą, jak w każdych innych, nawet tych najbardziej „topowych”. Zasadniczą kwestią jest to, czy dana linia robi wszystko, by jak najbardziej podnieść komfort i bezpieczeństwo swoich pasażerów. Jeśli o to chodzi linie indonezyjskie czynią bardzo duże postępy. Głównym problemem jaki Unia Europejska widziała w liniach indonezyjskich wciągając je na swoją „czarną listę” była kontrola organizacji ruchu lotniczego i problemy w szkoleniu pilotów. Tutaj- zwłaszcza jeśli chodzi o organizację, utrzymanie harmonogramu przeglądów i zagadnienia wymiany załóg- problem był spory. Obecnie w zakresie przeglądów technicznych jest już praktycznie wyeliminowany. Jeśli chodzi o harmonogramy, większość linii to już znacząco poprawiła. UE to dostrzegła usuwając z wykazu kilka linii na czele z narodowym przewoźnikiem – Garudą. Wciąż kuleją pewne procedury szkoleniowe. Pilotów potrzeba wielu i szybko dostępnych, to powoduje skrócenie do minimum niezbędnych cykli szkoleniowych. Z drugiej strony w ciągu ostatnich trzech lat znacząco poprawiono jakość szkolenia. Praktycznie każda większa linia ma swój ośrodek szkoleniowy. Współpraca indonezyjsko-rosyjska na polu szkolenia pilotów wojskowych i cywilnych zaczyna przynosić efekty. Mamy coraz więcej dobrze przygotowanych fachowców, nierzadko z doświadczeniem wojskowym. To, wraz z odmłodzeniem flot i ściślejszą współpraca z centrami remontowymi producentów lotniczych sprawia, że wypadków i incydentów jest coraz mniej w stosunku do liczby wykonywanych operacji. Ciągle jest poważny problem u tzw. małych linii, dysponujących jednym, góra kilkoma samolotami. Te linie operują w Indonezji trochę po partyzancku, są niedoinwestowane i poważnie zróżnicowane pod względem jakości floty i przygotowania do operacji lotniczych. Jak wygląda więc praktyka lotów danymi liniami? Postaram się krótko omówić kilka najbardziej znaczących linii indonezyjskich z wyszczególnieniem ich zalet i wad z punktu widzenia budżetowego podróżnika. Wiadomo, że takiego pasażera mniej interesują np. zagadnienia rotacji załóg, a bardziej punktualność czy rodzaj i ilość darmowego bagażu. W tym momencie porównanie  indonezyjskich linii lotniczych z ich regularnymi lub nisko kosztowymi odpowiednikami z Europy wypada zdecydowanie na korzyć tych pierwszych.

Garuda Indonesia:

Tzw. przewoźnik narodowy i członek sojuszu Skyteam, więc punkty lojalnościowe są naliczane bez problemu. Nie są objęci restrykcjami UE, ale swoją siatkę w Europie dopiero budują. Loty z Amsterdamu, Londynu i bogata sieć połączeń w Azji to ich atuty. Latają też do głównych węzłów krajowych. Jak w każdej uczciwie zarządzanej linii tradycyjnej oferują 20 kg darmowego bagażu rejestrowanego, catering pokładowy na wszystkich lotach- w tym krajowych- odprawę internetową i na stanowiskach i darmowy wybór miejsc. Krótko mówiąc porządna linia, z miłą obsługa. Bezpieczna: wg posiadanych przeze mnie danych od 2009 roku zero incydentów. Jakością bije na głowę takie europejskie odpowiedniki jak Lufthansa, SAS czy KLM. Punktualność na poziomie 88%. Ich strona: http://www.garuda-indonesia.com

Air Asia Indonesia:

Indonezyjski oddział nisko kosztowej linii lotniczej z Malezji, popularna wśród podróżnych z Europy. Na terenie Indonezji nie ma jednak dobrze rozbudowanej siatki połączeń, choć do miejsc turystycznych dolatują wszędzie. Mimo wypadku z 28.12.2014 utrzymują wysoki poziom zaufania. Nie są objęci restrykcjami UE. Na stronie internetowej http://www.airasia.com można dokonać rezerwacji i poznać aktualne zasady odnośnie bagażu i odprawy.

Lion Air:

Jedna z większych nisko kosztowych linii indonezyjskich, mająca ambicję stać się największą. Ostatnio postawiła na odnowę swojej floty. Zamówiono Boeingi 737-900 i 737 max, oraz Airbusy 320 neo. Mają bogata siatkę połączeń wewnętrznych. Oferują darmowy bagaż nadawany do 15 kg, darmową odprawę na lotnisku lub do wyboru odprawę internetową, darmowy wybór miejsc przez internet. Jedynym poważnym problemem dla obywateli Polski może być fakt, że zakup biletów bezpośrednio na ich stronie jest bardzo utrudniony, ze względu na brak obsługi większości polskich kart bankowych. Polecam skorzystanie z indonezyjskich agencji pośredniczących. Linia standardem bije na głowę takiego Ryanair’a czy Wizzair’a, gdzie płacić trzeba za wszystko i wszędzie: wybór miejsc, bagaż, posiłki, brak odprawy na lotnisku. Ma  też znacznie milszą obsługę. Problemem na niektórych lotniskach może być punktualność. Obecnie kształtuje się ona na poziomie 74%. Ich strona to: http://lionair.co.id .

Mają dwie spółki powiązane z nimi kapitałowo:

Wings Air:

Obsługują małe lotniska samolotami ATR 72-500 i ATR 72-600. Zasady jak w Lion, jednak dopuszczalny bagaż rejestrowany mniejszy- do 10 kg

Batik Air:

Spółka-córka Liona, oferująca znacznie wyższy komfort połączeń. Ich samoloty mają spersonalizowany system rozrywki pokładowej. Można zabrać za darmo 20 kg bagażu rejestrowanego, oczywiście jest podawany darmowy poczęstunek i pełne możliwości odprawy zarówno na lotnisku jak i online. Starają się także z punktualnością. Utrzymują ją na poziomie 91%, co jest najlepszym wynikiem dla linii indonezyjskich. Mają osobną stronę internetową: http://www.batikair.com/ .

Oczywiście wszystkie te trzy linie są na tzw „czarnej liście” UE. No właśnie. Batik Air miał w swej historii tylko jeden niegroźny incydent, Lion wg danych od 2009 roku miał kilka incydentów (najsłynniejszy to lądowanie na wodzie w Denpasar), ale w żadnym nikt nie ucierpiał. Porównując: europejski Air France- linia jak najbardziej uznana i uważana za spełniającą wszelkie „standardy europejskie”- miał kilka poważnych incydentów, z których najbardziej głośnym była śmierć 229 osób w katastrofie nad Atlantykiem. Lion i spółki córki robią dużo dla podniesienia bezpieczeństwa. Leciałem nimi wiele razy, zawsze bez obaw. Uważam, że każda z tych linii jest porządnie zorganizowana i zachowuje standardy. Do tego ceny są bardzo konkurencyjne. Np. z Dżakarty do Denpasar średnia cena to ok. 30$, ale trafiają się i promocje. Wybór należy do Was.

Sriwijaya Air:

Kolejna linia z ciekawą siatką połączeń. Nie jest to typowa „tania linia”, raczej należy zaliczyć ją do mid-range. Zasady są jasne: 20 kg bagażu za darmo i poczęstunek. Odprawa tylko na lotnisku, oczywiście za free. Stosunkowo dobre ceny połączeń, w promocjach jeszcze niższe od Liona. Ich strona: http://www.sriwijayaair.co.id działa lepiej z polskimi kartami. Jeśli chodzi o punktualność to jest na poziomie 83%. Linia na „czarnej liście” UE, powody podobne do Liona, w ostatnich latach poważnych incydentów brak. Mocno inwestują w wymianę floty, opierając się na produktach Boeinga. Moje ulubione linie indonezyjskie, fajna siatka połączeń za niską cenę.

Citilink:

Tanie linie lotnicze, spółka narodowego przewoźnika Garuda. Doskonała siatka na Jawie i Sumatrze, nieco gorzej w innych regionach. Latają na Airbusach 320, nie mieli incydentów zagrażających bezpieczeństwu. 15 kg bagażu darmowego, ale można dokupić do 40 kg! Płatny posiłek i wybór miejsc na stronie. Za to darmowa odprawa przy stanowiskach, dostępna też darmowa odprawa przez internet (polecam). Ich strona to: http://www.citilink.co.id Bardzo częste promocje na wybranych trasach. Punktualność na poziomie 78%.

8033357151_dbc709a63d_o.jpg

Kal Star Aviation:

Nisko kosztowy przewoźnik z doskonałą siatką na Borneo, znacznie słabszą w innych rejonach. Latają głównie turbośmigłowymi ATR-ami. Oferują 10 kg bagażu darmowego w ATR i 20 w większych maszynach. Nie mieli incydentów, ale oczywiście na „czarnej liście” EU są. Ich strona to http://www.kalstaronline.com ale polecam zakup jednak przez agencje, ta strona rzadko przyjmuje karty z Polski. Punktualność na poziomie 65%. Na Borneo będzie to dobry wybór.

Xpress Air:

gdzieniegdzie spotkacie się z zapisem nazwy Expressair. Dobra siatka na Sulawesi, ciekawe połączenia do Nowej Gwinei. Linia z grupy mid-range. Bagaż darmowy do 20 kg, darmowy obfity poczęstunek. Reszta też za darmo, ale tylko na stanowiskach lotniskowych. Ich strona http://www.xpressair.co.id działa słabo. Są oczywiście na czarnej liście UE. Flota nie najnowsza, ale stare maszyny sukcesywnie wycofują. Punktualność na poziomie 86%. Ceny biletów przystępne.

Transnusa:

Rządzą na Małych Wyspach Sundajskich. Oferują tam loty z dużą częstotliwością za niewielkie pieniądze. Ich flota realnie jest stara, zdarzają się incydenty, ale czasami są jedynym przewoźnikiem na trasie. Darmowy bagaż do 15 kg, odprawa i wybór miejsc darmowy, ale tylko na lotnisku. Bilety najlepiej kupić przez agencję lub na miejscu. Strona: http://www.transnusa.co.id/eng/index.html często nie działa. Punktualność na poziomie 63%. Loty z nimi to pewna przygoda…

Trigana Air:

Nowa Gwinea i Moluki, tam mają największa siatkę. Flota nie jest najnowsza i niestety zdarzają im się poważne incydenty: ostatni z 16 sierpnia 2015 roku w locie do Oksibil, gdzie 49 pasażerów i 5 członków załogi zginęło. Jednak czasami możemy nie mieć wyboru i trzeba z nich skorzystać. Operują z dość trudnych lotnisk, co podnosi poziom ryzyka. To też wpływa na punktualność, która jest na poziomie 54%, przy największej liczbie lotów odwoływanych spośród dużych linii Indonezji. 20 kg bagażu za darmo, poczęstunku brak, standardowy pakiet na lotniskach. Strona : http://www.trigana-air.com nie umożliwia zbyt wiele.

Skyaviation:

Linia z dość dużymi ambicjami, ale ciągle niewielkimi możliwościami. Niezła siatka na wschodzie. 10 kg bagażu za darmo, odprawa tylko na stanowiskach. Nie publikują danych odnośnie punktualności. Wiele się tam zmienia i warto obserwować, w jakim kierunku linia pójdzie. Strona to : http://www.sky-aviation.co.id

Na co trzeba uważać?

Poza wymienionymi istnieje całkiem sporo małych linii. Są to: Susi Air, Airfast Indonesia, IAT, Pelita Air, Travira Air, Airmark Indonesia, Deraya Air, Aviastar i Air Regional. Oczywiście wszystkie są na czarnej liście EU i niestety poziom bezpieczeństwa we wszystkich jest niski. Największe prawdopodobieństwo spotkania będziecie mieli z Susi Air, IAT i Air Regional, ze względu na dużą siatkę połączeń do małych, trudno dostępnych lotnisk. Mają one dość dużą liczbę incydentów, w tym poważnych i stosunkowo niski poziom kultury technicznej w obsłudze maszyn. Są i tak bezpieczniejsze niż niejedna łódź, ale loty nimi to zdecydowanie pewien hazard. W tej chwili jedynie Airfast Indonesia i Pelita Air inwestują, by ten stan rzeczy zmienić. Poza tymi liniami jest też sporo tzw. efemeryd, dysponujących często jednym i mocno wysłużonym samolotem. Te jednak, mimo mojej sporej tolerancji zdecydowanie odradzam. Linie takie kończą swe istnienie wraz z katastrofą jedynej maszyny, jaką dysponowały.

Zakup biletów:

Niestety, pasażerowie z Polski mogą mieć kłopoty na stronach wszystkich wyżej wymienionych linii. Stosunkowo najmniejsze na stronie Garudy i Sriwijaya. Z pomocą przychodzą pośrednicy, np. tiket.com . Można też kupować bilety na lotniskach. Nie są droższe, a niekiedy wręcz tańsze, o ile sprzedaż internetowa była niewielka. Sam kupowałem tak bilety wiele razy, doradzam jednak ostrożność na mocno obleganych trasach (Denpasar, Surabaya) może tam biletów na dany lot zwyczajnie brakować.

Podsumowanie:

Jak widzicie wybór linii jest spory, a ich egzotyka wcale nie poraża. Mogę to spokojnie potwierdzić- a latałem wszystkimi wymienionymi liniami- że lot minie Wam w cywilizowanych warunkach (z Garudą i Batik wręcz w komfortowych). Linie indonezyjskie robią sporo dla poprawy jakości i bezpieczeństwa i to na każdym kroku widać. Również standardy obsługi są na najwyższym poziomie. Kupujcie bilety – ciągle tanie! Bez żadnych obaw cieszcie się przelotami po tym wielkim, intrygującym kraju.

 

(Za zdjęcia do artykułu dziękuję: Woodys Aeroimages, Andrew W. Sieber, Andew Thomas, Zhang Wei i Vector Kalkus)